Deze presentatie bevat diagnostische vragen bij het thema Erfelijkheid en DNA

Misvatting: Leerlingen begrijpen niet hoe homologe (onafhankelijk overervende) allelen gesplitst worden bij het maken van geslachtscellen. Ook kan het zijn dat ze de lettercodes niet koppelen aan hun kennis van de meiose.

A Leerlingen begrijpen niet dat van elke eigenschap één allel in elke geslachtscel terecht komt
B GOED
C Leerlingen denken dat een geslachtscel een gelijk genotype bevat als een lichaamscel
D A + C

Misvatting: Leerlingen denken dat een eigenschap door één gen bepaald wordt

A Leerlingen denken dat elke eigenschap door één gen bepaald wordt
B GOED

Misvatting: Leerlingen denken dat allelen alleen aanwezig zijn in de cellen waarin ze nodig zijn.

A Leerlingen vullen maar wat in. Deze staat er vooral bij, zodat ze ook nadenken over optie D.
B Leerlingen denken dat de plek waar het actief is, de enige plek is waar het voorkomt.
C Leerlingen hebben wel door dat er op meer plekken het allel aanwezig is, maar beperken zich tot het orgaan.
D GOED

Misvatting: Leerlingen denken dat dominant ook automatische betekent dat het vaker voorkomt.

A Leerlingen denken dat hetgene wat vaak voorkomt, ook automatische dominant is.
B GOED
C Leerlingen denken dat dominante allelen altijd een gunstig effect hebben (en daarom vaker voorkomen)
D A + C

Misvatting: Leerlingen halen concepten replicatie, transcriptie en translatie door elkaar

A GOED
B Leerling denkt dat deze afbeelding transcriptie is
C Leerling denkt dat deze afbeelding translatie is

Tip: door andere afbeeldingen te gebruiken kun je zelf makkelijk spiegelvragen maken

Misvatting: Leerlingen halen concepten replicatie, transcriptie en translatie door elkaar

A Leerling herkent wel de replictatie, maar haalt de strengen door elkaar (herkent niet de Okazaki-fragmenten)
B GOED
C Leerling denkt dat deze afbeelding transcriptie is
D Leerling denkt dat deze, samen met de coderende streng, bij de replicatie hoort

Misvatting: Leerlingen halen concepten replicatie, transcriptie en translatie door elkaar

A GOED
B Leerling denkt dat deze afbeelding transcriptie is
C Leerling denkt dat hier tRNA wordt gemaakt
D Leerling denkt dat deze afbeelding translatie is

Tip: door andere afbeeldingen te gebruiken kun je makkelijk spiegelvragen maken

Misvatting: Leerlingen denken dat een chromosoompaar bestaat uit twee zusterchromatiden.

A Leerlingen denken dat dat de chromatiden het chromosomenpaar zijn.
B Leerlingen denken dat een chromosoom altijd de vorm heeft van een x-je heeft, dus dan is dit het enige chromosomenpaar.
C GOED
D Leerlingen denken dat een chromosomenpaar ook van ongelijke lengte kan zijn (zoals bij geslachtschromosomen het geval is )

Tip voor een verdiepende vervolgvraag: In welk geval is antwoord D ook goed? (Geslachtschromosomen paar)

Misvatting: Leerlingen denken dat de twee chromatiden een chromosoompaar zijn.

A GOED
B Leerlingen denken dat de chromatiden het chromosomenpaar zijn en denken daarom dat iedere streng van de chromatide anders moet zijn.
C Leerlingen verwarren homozygoot en heterozygoot.

Tip: varieer de vraag door het dominante gen op het tweede chromosoom te leggen of naar het recessieve allel te vragen.

Misvatting: Leerlingen denken dat de eigenschap die het meest voorkomt dominant is.

A GOED
B Leerlingen denken dat de meest voorkomende kleur dominant is.
C Leerlingen kunnen de stamboom nog niet lezen.

Misvatting: Leerlingen hebben moeite met het lezen van stambomen.

A Leerlingen denken dat wit dominant is.
B Leerlingen denken dat beide ouders heterozygoot zijn
C Deze leerling begrijpt er helemaal niets van
D GOED

Misvatting: Leerlingen denken dat de streepjes op een chromosoom de genen voorstellen.

A GOED
B Leerlingen denken dat elk streepje één gen voorstelt
C Leerlingen denken dat elk streepje één eigenschap voorstelt

Let op: zowel de zwarte als de witte strepen zijn locaties voor genen

Misvatting: Leerlingen denken dat een chromosoom maar enkele genen bevat

A Leerlingen denken dat elk zwart (of wit) bandje een gen voorstelt
B Leerlingen denken dat alle zwart én wit bandjes genen voorstellen
C Leerlingen denken dat elke locus meerdere genen bevat, maar onderschatten het aantal
D GOED
E Leerlingen denken dat je super veel genen hebt

De vragen en toelichtingen vallen onder een CC BY-SA 4.0 licentie: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0

Misvatting: Leerlingen denken dat zuurstof energie bevat of brandstof is.

A Leerlingen denken dat zuurstof energie bevat / een brandstof is.
B Leerlingen verwarren het afbreken van voedingsstoffen door enzymen met verbranding.
C GOED

Misvatting: De leerlingen denken dat verbranding alleen in specifieke cellen plaatsvindt en begrijpen niet dat dit in alle cellen plaatsvindt.

A Leerlingen denken dat alleen de hersenen veel verbranden omdat vanuit daar alles geregeld wordt.
B Leerlingen denken dat alleen spiercellen zuurstof gebruiken omdat spieren ze weten dat spieren veel energie nodig hebben.
C Leerlingen weten dat de longen zuurstof opnemen en denken daarom dat alleen die cellen het gebruiken.
D GOED

Tip: in vwo bovenbouw kun je bespreken dat er uitzonderingen zijn zoals rode bloedcellen en hoornvliescellen die (bijna) geen mitochondriën hebben.

Misvatting: Leerlingen verwarren de functies van de celorganellen.

A Leerlingen denken dat de celkern alles regelt en dus ook de verbranding daar plaatsvindt.
B Leerlingen verwarren fotosynthese met verbranding.
C Leerlingen verwarren de anaërobe dissimilatie met de aërobe.
D GOED

Tip: afhankelijk van het niveau kun je variëren met celonderdelen

Misvatting: Leerlingen denken dat planten niet aan verbranding doen. Leerlingen denken dat de fotosynthese de ademhaling bij planten is, en leerlingen denken dat de cellulaire ademhaling of verbranding bij planten alleen in de nacht plaatsvindt.

A Leerlingen denken dat de fotosynthese voor een plant voldoende is om aan energie te komen.
B Leerlingen denken dat er alleen verbranding plaatsvindt tijdens fotosynthese, omdat alleen dan glucose wordt gemaakt.
C Leerlingen denken dat de verbranding alleen in de nacht plaatsvindt, want dan ademen ze CO uit.
D GOED

Misvatting: Leerlingen weten dat planten zuurstof kunnen maken, maar zien niet in dat planten ook zelf zuurstof nodig hebben. Leerlingen denken dat planten altijd koolstofdioxide inademen en zuurstof uitademen.
Leerlingen denken dat planten nooit zuurstof hoeven op te nemen omdat ze zelf zuurstof kunnen maken.

A Leerlingen denken dat de plant zuurstof maakt als bijproduct en dit zelf niet nodig heeft.
B Leerlingen halen fotosynthese en dissimilatie door elkaar en daarnaast dezelfde fout als bij antwoord C.
C Leerlingen denken dat de plant overdag geen zuurstof nodig heeft, want dan is er fotosynthese.
D GOED

Tip vervolgvraag: Waar haalt de plant de zuurstof vandaan overdag en ‘s nachts?

Misvatting: Leerlingen hebben meerdere misvattingen rondom temperatuur en verbranding in endo- en exotherme dieren.

A GOED

Tip: Laat leerlingen samen bespreken en opschrijven waarom ze een antwoord kiezen zodat je zicht krijgt op de specifieke misvattingen in jouw klas.
Tip: Laat de antwoorden op volgorde zetten van meeste verbranding naar minste verbranding (A – B – D – C).

Let op: licht toe dat de haai en de dolfijn in dit voorbeeld dezelfde grootte en activiteit hebben.

Misvatting: Leerlingen denken dat enzymen verbruikt worden i.p.v. dat ze gebruikt worden.

A Leerlingen denken dat het enzym net als in een chemische reactie wordt omgezet in een andere stof.
B Leerlingen verwarren substraat met product. Zie toelichting bij A.
C Leerlingen denken dat het enzym wordt verbruikt/kapot gaat door de reactie en maar één keer gebruikt kan worden.
D GOED

Misvatting: Leerlingen begrijpen niet goed waardoor enzymactiviteit afwijkt van het optimum bij lagere en hogere temperaturen.

A GOED
B Leerlingen kijken naar de y-as, maar weten niet dat de enzymen bij P allemaal nog functioneel zijn en bij Q al een deels gedenatureerd.
C Leerlingen zien waarschijnlijk de gedenatureerde enzymen als niet actieve enzymen.

Misvatting: Leerlingen begrijpen niet goed waardoor enzymactiviteit afwijkt van het optimum bij lagere en hogere temperaturen.

A Leerlingen denken dat dat bij een hogere temperatuur de enzymen bruikbaarder worden (door meer beweging).
B Leerlingen begrijpen niet dat de hogere temperatuur zorgt voor minder bruikbare enzymen door denaturatie.
C GOED

De vragen en toelichtingen vallen onder een CC BY-SA 4.0 licentie: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0

Deze PowerPoint bevat diagnostische vragen bij het thema evolutie.

Misvatting: Leerlingen denken dat virussen levende wezens zijn.

A Leerlingen denken dat virussen bacteriën zijn.
B Leerlingen denken dat virussen schimmels zijn.
C Leerlingen denken dat virussen dieren zijn.
D GOED

Misvatting: Leerlingen denken dat álle plantencellen bladgroenkorrels hebben.

A Leerlingen denken dat alle plantencellen bladgroenkorrels hebben.
B Leerlingen denken dat alle delen die zonlicht kunnen ontvangen bladgroenkorrels hebben.
C GOED
D Leerlingen denken dat fotosynthese alleen kan worden uitgevoerd in de bladeren en dat dus enkel daar de bladgroenkorrels aanwezig zullen zijn.

Misconcept: Leerlingen verwarren het celmembraan en de celwand

A GOED
B Leerlingen tellen het aantal cellen zonder celkern
C Leerlingen denken dat elke menselijke cel een (zichtbare) celkern heeft én een celwand.
D Leerlingen denken dat menselijke cellen een celwand hebben

Overgenomen van www.diagnosticquestion.com

Misvatting: Leerlingen begrijpen niet dat een hogere taxonomische categorie alle onderliggende categorieën omvat..

A Leerlingen denken dat alle soorten samen een familie vormen.
B Leerlingen denken dat alle alle soorten samen komen in een geslacht.
C GOED
D Leerlingen denken dat orde een hogere taxonomische rang is dan klasse.

Misvatting: Leerlingen verwarren amfibieën en reptielen. Ze kunnen denken dat amfibieën altijd in het water leven en reptielen altijd op het land.

A Leerlingen denken dat reptielen hetzelfde zijn als amfibieën.
B Leerlingen denken dat reptielen altijd op het land leven.
C GOED
D Leerlingen denken dat reptielen er anders uitzien.

Vervolgvraag: Hoe kun je zien dat het een reptiel/amfibie is?

Misvatting: Leerlingen denken dat alles wat vliegt een vogel is.

A Leerlingen zien vleugels en denken automatisch dat het een vogel is.
B Leerlingen menen in de vlieghuid schubben te herkennen.
C GOED

Misvatting: Leerlingen herkennen de veren niet en weten dat pinguïns niet kunnen vliegen, dus denken ze dat het geen vogels kunnen zijn.

A GOED
B Leerlingen kiezen dit wellicht door de schubben op de poten?
C Leerlingen denken dat een pinguïn haren heeft

Misvatting: Leerlingen denken dat alle kleine kruipende ongewervelden insecten zijn.

A GOED
B Leerlingen denken dat spin(achtigen) ook insecten zijn.
C Leerlingen hebben een een eigen idee wat wel of niet valt onder insecten.
D Leerlingen denken dat alle geleedpotigen insecten zijn.

De spin (8 poten), de schorpioen (8 poten, scharen zijn kaakdelen) en de duizendpoot (poten aan elk segment) zijn andere geleedpotigen.

Misvatting: Leerlingen vergissen zich in welke naam met een hoofdletter moet.

A Leerlingen denken dat beide namen met een hoofdletter moeten
B GOED
C Leerlingen denken dat de soortnaam met een hoofdletter moet

Misvatting: Leerlingen vergissen zich in welke naam als eerste wordt genoemd in de

A GOED
B Leerlingen denken dat de soortnaam eerst moet.

Misvatting: Leerlingen denken dat de laatste naam overeen moet komen bij verwantschap.

A Leerlingen denken dat de soortnaam moet overeenkomen voor verwantschap.
B Leerlingen denken dat twee keer regularis betekent dat het zeker verwant is.
C GOED

De vragen en toelichtingen vallen onder een CC BY-SA 4.0 licentie: https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0